ReN leden
Versteegen, Roy
Ik kwam voor het eerst in aanraking met de ergonomie tijdens mijn opleiding ‘HBO Bedrijfsgezondheidszorg’ aan de Hogeschool in Nijmegen (`92–`94). Hierna ging ik aan de slag bij de Arbo-diensten Arbo-Unie in Hoogvliet en de Arbo Groep GAK in Nijmegen om uiteindelijk terecht te komen bij ArboNed in Amsterdam. Hier ben ik me specifiek ben gaan richten op het ergonomische werkveld.
In 2001 heb ik met succes de Postdoctorale Beroepsopleiding (PDBO) ‘Ergonomie bij arbeid’ aan de VU in Amsterdam, afgerond. Daarnaast heb ik in de periode 2000-2002 enkele modules gevolgd van de Masterclass Ergonomie ArboNed, gegeven door Ergos Enschede.
Ik werk vanuit mijn adviesbureau Ergoplan. Ergoplan richt zich op het uitvoeren van onderzoek naar fysieke belasting en RSI, het adviseren over (her)inrichtingsvraagstukken en het geven van voorlichting en instructie. Het bureau werkt o.a. voor Anthos Amsterdam.
Daarnaast werk ik sinds 2002 bij de interne Arbo-dienst van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf Amsterdam (GVB). De ergonomische vraagstukken daar zijn interessant en zeer divers en hebben betrekking op: statische (bestuurders, conducteurs) en dynamische belasting (monteurs); (her)inrichting van werkruimtes en werkplekken; ontwerp van hulpmiddelen, veiligheidsbewustzijn van medewerkers; inrichting van apparatuur in bus en tram (OV-chipkaart), enz.
Eén van de meest interessante projecten op ergonomiegebied binnen het GVB betreft ‘De Comfortizer’, waarmee ik de PRS Ergonomieprijs 2006 heb gewonnen!
Werkgebieden
- fysieke belasting en RSI
- (her)inrichting van werkruimtes en werkplekken
- productontwerp
- veiligheidsbewustzijn
- voorlichting en instructie
Voorbeeldproject
Vanuit de behoefte van het management van het GVB om het rijgedrag van trambestuurders te verbeteren, werd contact gelegd met een bedrijf dat een apparaatje had ontwikkeld om het risico op wagenziekte te kunnen beoordelen. Dit op basis van de karakteristiek van de gemeten trillingen.
Met dit idee is binnen het GVB een projectgroep aangesteld met mijzelf als toegevoegd ergonoom. De doelstelling van de projectgroep was om “een hulpmiddel te ontwikkelen dat de bestuurder informeert over zijn/haar rijgedrag (directe feedback) zonder dat dit tot een extra belasting voor de bestuurder leidt”.
Mijn taken in dit project zijn de volgende:
- Vaststellen of het gebruik van de Comfortizer een effect heeft op het klachtenpatroon van de conducteur.
- Adviseren over het opzetten en uitvoeren van systematisch onderzoek.
- Adviseren over de opstelling, vormgeving en visualisatie van de interface.
- Onderzoeken of het gebruik van de Comfortizer invloed heeft op de psychische belasting (stress, vermoeidheid etc.) van de bestuurder.
Naast deze taken ben ik betrokken bij het uittesten van concepten met bestuurders.
Hoewel vanaf het begin al duidelijk was dat dit concept een groot positief effect zou kunnen hebben, was het voor betrokkenen duidelijk dat een zorgvuldig en transparant ontwikkelingsproces een noodzakelijke voorwaarde was. Er zijn dan ook verschillende disciplines bij het project betrokken: de bestuurders (ervaringsdeskundigen), de afdeling kwaliteitsbeheer (enquêtes), de OR (onderdeelscommissie), de Arbo-dienst (A&O-deskundige en ergonoom) en het bedrijf Comfortizer Company (techniek en software).
Dit ontwerpproces heeft geleid tot het volgende product:
De Comfortizer is een product dat bestaat uit sensoren en een display. De display is ingebouwd in de bestuurderscabine en de sensoren zijn geplaatst in het middenstuk en de achterzijde van de GVB-tram, type ‘Combino’. Het systeem meet met behulp van drie haaks op elkaar staande acceleratiemeters de bewegingen van het voertuig. Het meetresultaat (‘comfortscore’) wordt aan de bestuurder gepresenteerd door middel van een cijfer. De cijferreeks loopt van 1 tot 10, waarbij 1 staat voor ‘zeer oncomfortabel rijgedrag’ en 10 voor ‘zeer comfortabel rijgedrag’.
Op basis van de resultaten tot nu toe, is vastgesteld dat dit systeem ingebouwd gaat worden in alle trams. Nu al is bekend dat een duidelijke impact aanwezig is op de klachten van medewerkers; de slijtage van banden en het energieverbruik (schattingen van 20-30%). Daarnaast is de verwachting dat ook het aantal noodremmen en ongevallen zal afnemen.

De comfortizer, winnaar van de PRS Ergonomieprijs 2006
Contact
Roy Versteegen
Batterijlaan 37
1402 SM Bussum
(035) 698 2238
(06) 1916 2814
Website: www.ergoplan.info
E-mail : info@ergoplan.info of roy.versteegen@ziggo.nl








